Afslankmedicatie wordt steeds vaker ingezet als onderdeel van een medisch afvaltraject. GLP-1-agonisten zoals semaglutide en tirzepatide zijn inmiddels breed bekend, ook buiten het medische circuit. Tegelijk is er een keerzijde die minder aandacht krijgt: een aanzienlijk deel van de mensen die met deze medicatie start, stopt er ook weer mee. Niet omdat ze er niet aan willen houden, maar om redenen die volledig begrijpelijk zijn als je de context kent.
Wat zijn die redenen precies? En wat zegt dat over de manier waarop medisch afvallen in Nederland wordt begeleid?
De kosten als breekpunt
De meest genoemde reden om te stoppen is financieel van aard. Uit een Amerikaanse studie onder 288 patiënten die semaglutide of tirzepatide gebruikten, bleek dat bijna de helft van alle stopzettingen binnen het eerste jaar te herleiden was tot hoge kosten of problemen met de verzekering. Een enquête onder ruim 1600 gebruikers van GLP-1-medicatie bevestigt dat betaalbaarheid een van de grootste drempels is.
47,6% van de stopzettingen binnen het eerste jaar was te wijten aan hoge kosten of verzekeringsperikelen (Gasoyan et al., 2025).
In Nederland worden GLP-1-agonisten voor obesitas zonder diabetes slechts beperkt vergoed. Wie niet aan de strenge vergoedingscriteria voldoet, betaalt de volledige kosten zelf. Dat kan oplopen tot honderden euro's per maand. Voor veel mensen is dat simpelweg niet vol te houden, hoe effectief de medicatie ook is.
Bijwerkingen die je lichaam niet negeert
Een tweede veelvoorkomende reden is minder abstract: de bijwerkingen voelen concreet en direct. Misselijkheid, diarree, braken, een opgeblazen gevoel. Gastro-intestinale klachten zijn verreweg de meest gerapporteerde bijwerkingen van GLP-1-agonisten. Gemiddeld ervaart zo'n 30 procent van de gebruikers ze. En ze treden relatief snel op: de mediane aanvangstijd is minder dan twee maanden na de start van de behandeling.
Wat opvalt in de onderzoeksdata is hoe vaak bijwerkingen direct leiden tot stopzetting. In een cohortstudie naar liraglutide bij mensen zonder diabetes stopte meer dan 75 procent van degenen die bijwerkingen rapporteerden uiteindelijk met de behandeling. Bij lixisenatide was dat 64 procent. In een andere studie naar off-label gebruik van GLP-1-agonisten stopte ruim 20 procent vanwege onverdraaglijke bijwerkingen.
Dat zijn geen kleine aantallen. Ze laten zien dat bijwerkingen niet iets zijn wat je met wat doorzettingsvermogen overwint. Bij een deel van de gebruikers zijn ze ernstig genoeg om de behandeling te beëindigen, ook al is het gewichtsverlies op gang gekomen.
Wanneer het effect uitblijft
De derde hoofdreden is misschien de meest onderschatte: onvoldoende gewichtsverlies. Niet iedereen reageert even sterk op afslankmedicatie. Als je na weken trouw gebruik merkt dat de weegschaal nauwelijks beweegt, is de motivatie om door te gaan begrijpelijkerwijs laag.
Nederlandse richtlijnen houden hier rekening mee. Bij orlistat, liraglutide en naltrexon/bupropion wordt geadviseerd de behandeling te staken als het gewichtsverlies na 12 weken gebruik van de maximaal verdraagbare dosis minder dan 5 procent bedraagt. Dat is geen willekeurige grens: bij onvoldoende respons wegen de risico's en kosten van verdere behandeling niet op tegen het te verwachten voordeel.
27,9% van de patiënten in een studie naar off-label GLP-1-gebruik stopte vanwege onvoldoende gewichtsverlies (Sauer et al., 2015).
Tegelijk speelt hier ook iets anders mee: de verwachtingen waarmee mensen aan een afvaltraject beginnen. Als je verwacht dat medicatie het werk voor je doet, en je begrijpt onvoldoende dat het een aanvulling is op leefstijlverandering, dan is de teleurstelling snel groot. Onderzoek benadrukt dat onvervulde verwachtingen en gebrek aan ondersteuning voor duurzame leefstijlverandering ook een factor zijn bij vroegtijdige stopzetting.
Therapietrouw is geen vanzelfsprekendheid
Achter al deze redenen schuilt een grotere vraag: hoe goed worden mensen begeleid tijdens hun afvaltraject? Therapietrouw, het consistent en correct gebruiken van medicatie, is cruciaal voor het effect. Maar therapietrouw vraagt meer dan een recept en een bijsluiter. Het vraagt uitleg over bijwerkingen en hoe je ermee omgaat, realistische verwachtingen, regelmatig contact met een zorgverlener, en aandacht voor de leefstijlkant van het traject.
Een traject waarbij afslankmedicatie wordt ingezet naast begeleiding op het gebied van voeding, beweging en gedrag, biedt die structuur. Maar ook daarbinnen kan de begeleiding intensiever of minder intensief zijn. En precies op die intensiteit valt of staat het resultaat.
Stoppen met afslankmedicatie is zelden een impulsieve beslissing. Het is bijna altijd het gevolg van een ophoping van factoren: kosten die te hoog oplopen, bijwerkingen die het dagelijks leven beïnvloeden, of resultaten die achterblijven bij wat je had gehoopt. Dat vraagt om eerlijk gesprek, niet om oordeel.
Goede begeleiding maakt het verschil, niet alleen tijdens het gebruik van medicatie, maar ook daarna. Want de vraag na het stoppen is minstens even belangrijk: hoe houd je vast wat je bereikt hebt? Wie je daarin ondersteunt, en hoe, bepaalt of de resultaten duurzaam zijn of tijdelijk. Dát is waar de echte winst te halen valt.
BRONNEN
Gasoyan, H., Butsch, W. S., Casacchia, N. J., Schulte, R., Criswell, V., Fox, J., Renner, H., Le, P., Alpert, J., & Rothberg, M. B. (2025). Reasons for discontinuation of obesity pharmacotherapy with semaglutide or tirzepatide in clinical practice. Obesity (Silver Spring, Md.), 33(12), 2296–2303. https://doi.org/10.1002/oby.70058
Naveed, M., Perez, C., Ahmad, E., Russell, L., Lees, Z., & Maybury, C. (2025). GLP-1 medication and weight loss: Barriers and motivators among 1659 participants managed in a virtual setting. Diabetes, Obesity & Metabolism, 27(7), 3780–3788. https://doi.org/10.1111/dom.16405
Sauer, N., Reining, F., Schulze Zur Wiesch, C., Burkhardt, T., & Aberle, J. (2015). Off-label antiobesity treatment in patients without diabetes with GLP-1 agonists in clinical practice. Hormone and Metabolic Research, 47(8), 560–564. https://doi.org/10.1055/s-0034-1387793
Ceriello, A., Prattichizzo, F., Mastan Sheik Abdullah, A. R., La Grotta, R., Berra, C. C., McGowan, B., Jenkins, A., Cohen, N., Nauck, M. A., & Russo, G. T. (2026). Causes and consequences of discontinuation of GLP1RAs or tirzepatide. Nature Reviews Endocrinology. Advance online publication. https://doi.org/10.1038/s41574-026-01258-5
Lee, J., Kim, R., Kim, M. H., Lee, S. H., Cho, J. H., Lee, J. M., Jang, S. A., & Kim, H. S. (2023). Weight loss and side-effects of liraglutide and lixisenatide in obesity and type 2 diabetes mellitus. Primary Care Diabetes, 17(5), 460–465. https://doi.org/10.1016/j.pcd.2023.07.006