GLP-1 medicatie, bekend van merknamen als Ozempic en Wegovy, lijkt niet alleen effectief bij afvallen en bloedsuikerregulatie. Nieuw onderzoek wijst op een opvallende bijwerking: mensen drinken er minder alcohol door.

Het begon met losse signalen. Mensen die semaglutide gebruikten, meldden dat ze minder trek hadden in alcohol. Niet omdat ze het zichzelf verboden, maar omdat het verlangen vanzelf afnam. Inmiddels is er grootschalig wetenschappelijk onderzoek dat dit patroon bevestigt.

Een internationale meta-analyse bekeek veertien studies met in totaal meer dan vijf miljoen deelnemers. De onderzoekers gebruikten de AUDIT-score, een gestandaardiseerde vragenlijst waarmee alcoholgebruik in kaart wordt gebracht. Een hogere score staat voor problematischer gebruik.

Bij mensen die GLP-1 medicatie gebruikten, daalde die score gemiddeld met 7,81 punten. Dat is geen marginale verschuiving. Voor context: een daling van zeven tot acht punten kan het verschil betekenen tussen riskant gebruik en gebruik dat binnen een gezonde grens valt.

Naast de scores daalde ook het aantal drinkdagen, het aantal eenheden per drinkdag en de terugvalpercentages bij mensen met een alcoholgebruiksstoornis. Dit gold met name bij gebruik van semaglutide.

GLP-1 receptoragonisten werken niet alleen in de alvleesklier of de maag. Ze beïnvloeden ook het beloningssysteem in de hersenen, hetzelfde systeem dat een rol speelt bij het verlangen naar alcohol. Neuroimaging-onderzoek laat zien dat de hersenactiviteit bij het zien of ruiken van alcohol afneemt bij mensen die deze medicatie gebruiken. De zogenoemde cue-reactiviteit , de automatische reactie op prikkels die met drinken worden geassocieerd, wordt minder sterk.

Dat raakt aan iets wat bij alcoholproblemen vaak wordt onderschat: het gaat zelden alleen om de beslissing om te drinken. Het gaat ook om wat er in het brein gebeurt voordat die beslissing er überhaupt is. GLP-1 medicatie lijkt precies daar in te grijpen.

De onderzoekers concluderen dat GLP-1 medicatie veelbelovend is als mogelijke behandeling bij alcoholgebruiksstoornissen, met name bij mensen die deze middelen al gebruiken vanwege diabetes type 2 of obesitas. Het gaat hier om zogeheten "hergebruik" van bestaande medicatie voor een nieuwe toepassing, iets wat in de farmacologie vaker voorkomt, maar altijd aanvullend onderzoek vereist voordat het als standaardbehandeling wordt ingezet.

Dit is geen garantie dat iedereen die semaglutide gebruikt vanzelf stopt met drinken. Het is ook geen vervanging voor begeleiding of behandeling bij ernstig alcoholmisbruik. Maar het opent wel een perspectief dat tot voor kort nauwelijks bestond: dat medicatie die ingrijpt op het beloningssysteem ook de grip van alcohol op iemands leven kan verminderen.

Voor mensen die worstelen met zowel gewicht als alcoholgebruik, is dit onderzoek een reden om het gesprek met een arts aan te gaan. Niet om hoop te wekken die te groot is, maar omdat de wetenschap inmiddels genoeg heeft om het serieus te nemen.

Bron:

Eshraghi, R., Ghadimi, D. J., Montazerinamin, S., Bahrami, A., Kachela, Y., Rezasoltani, M., Namazi, M. J., Subhani, M., Ebrahimi, P., & Hosseini, K. Effects of glucagon-like peptide-1 receptor agonists on alcohol consumption: a systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine, 90, 103645. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2025.103645