Medicatie voor obesitas staat volop in de belangstelling. Namen als Ozempic, Wegovy en Mounjaro duiken op in talkshows, op sociale media en in spreekkamers. Dat roept vragen op. Want wat doet deze medicatie eigenlijk? Voor wie is het bedoeld, en wat mag je er realistisch van verwachten?

Je lichaam regelt honger en verzadiging via hormonen. GLP-1 is er één van. Dit hormoon wordt na het eten aangemaakt in de darm en geeft aan je hersenen door dat je vol zit. Het vertraagt ook de maaglediging. Bij mensen met obesitas werkt dit systeem vaak niet optimaal: het hongersignaal is te sterk, het verzadigingssignaal te zwak.

De meest gebruikte afslankmedicatie bootst GLP-1 na. Zo rem je de eetlust en zit je sneller vol, zonder dat je daar voortdurend bewust moeite voor hoeft te doen. Sommige middelen werken tegelijkertijd op een tweede hormoon: GIP, dat ook een rol speelt in de stofwisseling. De combinatie van beide geeft een sterker effect.

Medicatie is geen wondermiddel en vervangt leefstijlverandering niet. Het werkt het best als aanvulling op gezonder eten, meer bewegen en betere slaap. En: bij de meeste mensen is het gebruik langdurig. Zodra je stopt, keert het hongersignaal terug naar het oude patroon. Vergelijk het met medicatie voor hoge bloeddruk: het werkt zolang je het gebruikt.

In Nederland zijn vier soorten afslankmedicatie gangbaar.

Liraglutide (Saxenda) is een dagelijkse injectie. Bij gebruik naast een leefstijlinterventie leidt het gemiddeld tot zo'n 4 procent extra gewichtsverlies.

Semaglutide (Wegovy) werkt hetzelfde, maar wordt eens per week ingespoten en is effectiever: gemiddeld ruim 11 procent extra gewichtsverlies naast de aangepaste leefstijl.

Naltrexon/bupropion (Mysimba) is een tablet die werkt via belonings- en verzadigingssignalen in de hersenen. Het gemiddelde extra gewichtsverlies is bescheidener, maar voor mensen die niet willen of kunnen injecteren is het een reële optie.

Liraglutide, semaglutide en naltrexon/bupropion worden onder voorwaarden vergoed uit het basispakket.

Buiten de vergoede zorg wint tirzepatide (Mounjaro) snel terrein. Dit middel werkt op zowel GLP-1 als GIP en laat in studies de sterkste gewichtsvermindering zien. Het aantal gebruikers stijgt snel, maar het middel wordt vooralsnog niet vergoed en wordt door huisartsen doorgaans niet voorgeschreven.

De ontwikkeling van afslankmedicatie staat niet stil. De nieuwste generatie middelen werkt op drie hormonen tegelijk: GLP-1, GIP én glucagon. Dat versterkt niet alleen de verzadiging, maar jaagt ook actief de vetverbranding aan.

De koploper is retatrutide, ontwikkeld door Eli Lilly. In vroeg onderzoek werd een gemiddeld gewichtsverlies gemeten van ruim 24 procent, het hoogste getal ooit bij obesitasmedicatie. Grotere studies om dit te bevestigen lopen nog.

Andere veelbesproken middelen zijn orforglipron, een GLP-1-pil die inmiddels in de VS is goedgekeurd, en amycretin, een experimentele pil van Novo Nordisk. Vroege resultaten laten een gewichtsverlies zien van ruim 13 procent na twaalf weken.

Tot slot speelt toegankelijkheid een rol. Nu bepaalde patenten verlopen, komen merkloze varianten van bestaande middelen op de markt. Experts verwachten dat de prijs daardoor fors kan dalen.

De meest voorkomende bijwerkingen van GLP-1-middelen zijn maagdarmklachten: misselijkheid, diarree en obstipatie. Voor de meeste mensen nemen die af zodra het lichaam gewend is aan het middel. Daarom wordt de dosering altijd langzaam opgebouwd. In zeldzame gevallen is een ontsteking van de alvleesklier gemeld.

Naltrexon/bupropion heeft een ander profiel: naast maagdarmklachten kunnen slapeloosheid, angst en bloeddrukverhoging optreden.

Afslankmedicatie is niet voor iedereen geschikt. Er zijn contra-indicaties, waaronder zwangerschap en borstvoeding. Gebruik de medicatie altijd onder medische begeleiding en meld bijwerkingen aan je arts.

GLP-1-middelen zoals semaglutide en liraglutide verlagen aantoonbaar het risico op hartinfarcten, beroertes en hart- en vaatsterfte. Ook heeft het gunstige effecten op cholesterol.

Naast het hart profiteert ook de lever: bij een groot deel van de gebruikers verdwijnt of verbetert vetophoping in de lever. Nierschade neemt meetbaar af. Het laat bij een deel van de gebruikers verbetering zien van slaapapneu. En er zijn aanwijzingen dat afslankmedicatie een positief effect heeft op depressieve klachten en kwaliteit van leven, los van het gewichtsverlies zelf.

Kanttekening: veel van deze bevindingen komen uit studies over maximaal twee jaar. Wat langdurig gebruik oplevert, is nog niet volledig bekend. Reden te meer om medische begeleiding serieus te nemen.

Afslankmedicatie is geen gemakkelijke weg en geen tijdelijke oplossing. Het is een medisch middel met serieuze werking en reële bijwerkingen. Maar voor veel mensen betekent het ook betekenisvolle gezondheidswinst die verder reikt dan de weegschaal.

Bronnen

Eisa, N., et al. (2025). Semaglutide beyond diabetes and obesity: Systematic review and meta-analysis of multisystem therapeutic benefits. Endocrine Practice. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41419187/

Farmacotherapeutisch Kompas. (2025). Obesitas: medicatie. https://www.farmacotherapeutischkompas.nl

De Gelderlander. (2025). Spotgoedkope varianten van afslankmiddel op komst: 'Nederlandse zorg is hier totaal niet op voorbereid'. https://www.gelderlander.nl/gezond/spotgoedkope-varianten-van-afslankmiddel-op-komst-nederlandse-zorg-is-hier-totaal-niet-op-voorbereid~a62c3425/

Gordon, M. (2026, mei). In my practice, the patients who struggle most are not the ones who start a GLP-1. They are the ones who stop without a plan. Substack. https://drmichellegordon.substack.com/p/do-i-have-to-take-glp-1-forever

Liu, L., et al. (2025). Safety and effects of anti-obesity medications on weight loss, cardiometabolic, and psychological outcomes. EClinicalMedicine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39834714/

Miranda, S., et al. (2025). Impact of semaglutide on lipid profiles in overweight and obese non-diabetic adults. European Journal of Pharmacology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40675357/

Nederlands Huisartsen Genootschap. (2025, december). NHG-Standaard Obesitas. https://richtlijnen.nhg.org

Partnerschap Overgewicht Nederland. (2023). Multidisciplinaire richtlijn overgewicht en obesitas bij volwassenen en kinderen. https://richtlijnendatabase.nl

Silverii, G. A., et al. (2025). Weight-reducing treatments are associated with an improvement in depression, functional health status, and quality of life. Diabetes, Obesity & Metabolism. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41131966/

Stichting Farmaceutische Kengetallen. (2025). Tirzepatide voor de behandeling van obesitas in de eerstelijnszorg. Cijfers 2023–2025. https://www.sfk.nl

Tuccinardi, D., et al. (2025). Journal of Endocrinological Investigation. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41212412/

Voedingonline. (2025). Nieuwe generatie afslankpillen in opkomst. https://www.voedingonline.nl/page/Nieuws/Bericht/3542/Nieuwe-generatie-afslankpillen-in-opkomst

Wellingelichtekringen. (2025). Nieuwe afslankmiddelen nog effectiever, maar kan ons lichaam het nog aan? https://www.welingelichtekringen.nl/gezondheid/nieuwe-afslankmiddelen-nog-effectiever-maar-kan-ons-lichaam-het-nog-aan

Yamanouchi, D., et al. (2026). The roles of incretin hormones GIP and GLP-1 in metabolic and cardiovascular health. International Journal of Molecular Sciences. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41515907/

Yin, Y., et al. (2025). Efficacy of GLP-1 receptor agonist-based therapies on cardiovascular events and cardiometabolic parameters in obese individuals without diabetes. Journal of Diabetes. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40207414/